Γιατί Διεργαστηριακές πέρα από το εσωτερικό QC

Το εσωτερικό QC (δείγματα ελέγχου, επαναλήψεις) μπορεί να είναι όλο πράσινο και το εργαστήριο

παρόλα αυτά να βγάζει λάθος αποτελέσματα. Γι' αυτό το πρότυπο απαιτεί ΚΑΙ εξωτερικό

έλεγχο: σύγκριση με άλλα εργαστήρια.

Το τυφλό σημείο του εσωτερικού QC

Σκέψου ένα ρολόι που πηγαίνει 5 λεπτά μπροστά:

• Το κοιτάς κάθε μέρα και «συμφωνεί με τον εαυτό του» — σταθερό, επαναλήψιμο, «υπό έλεγχο».
• Μόνο όταν το συγκρίνεις με το ρολόι κάποιου άλλου ανακαλύπτεις ότι δείχνει λάθος ώρα.

Το εσωτερικό QC ελέγχει τη σταθερότητα (ακρίβεια/επαναληψιμότητα γύρω από τη δική σου

τιμή). Δεν μπορεί να ανιχνεύσει ένα συστηματικό σφάλμα (bias) που υπάρχει σε ΟΛΕΣ τις

μετρήσεις σου — γιατί υπάρχει και στο δείγμα ελέγχου σου.

Εσωτερικό QC (ISO/IEC 17025 §7.7.1)

• Ποιος κρίνει: εσύ, με τα δικά σου υλικά (δείγματα ελέγχου, επαναλήψεις, τυφλά).
• Ερώτηση: «Είμαι σταθερός και υπό στατιστικό έλεγχο;»
• Συχνότητα: συνεχώς — κάθε παρτίδα εργασίας.
• Οθόνες: Δείγματα Ελέγχου, Όρια Διαγράμματος Ελέγχου, έλεγχος RPD επαναλήψεων.

Διεργαστηριακές Δοκιμές (ISO/IEC 17025 §7.7.2)

• Ποιος κρίνει: ανεξάρτητος πάροχος (κατά ISO/IEC 17043) ή διεργαστηριακή σύγκριση:

όλα τα εργαστήρια αναλύουν το ίδιο άγνωστο δείγμα και συγκρίνονται.

• Ερώτηση: «Συμφωνώ με τον υπόλοιπο κόσμο;» — ανιχνεύει το συστηματικό σφάλμα που το

εσωτερικό QC δεν βλέπει.

• Συχνότητα: προγραμματισμένα (συνήθως 1–2 φορές/έτος ανά μέθοδο)· ο ΕΣΥΔ ελέγχει το

πρόγραμμα συμμετοχών.

• Αξιολόγηση: συνήθως με z-score: |z| ≤ 2 ικανοποιητικό · 2 < |z| < 3 αμφίβολο

(διερεύνηση) · |z| ≥ 3 μη ικανοποιητικό (διορθωτική ενέργεια υποχρεωτικά).

• Οθόνη: Ποιοτικός Έλεγχος → Δοκιμές Ικανότητας.

Με μια ματιά

Ο πρακτικός κανόνας

Εσωτερικό QC = συμφωνώ με τον εαυτό μου; Διεργαστηριακές = συμφωνώ με τους άλλους;

Το πρώτο σε φυλάει κάθε μέρα· το δεύτερο σε φυλάει από το να είσαι σταθερά λάθος.