Γιατί δύο είδη ορίων

Στο εργαστήριο υπάρχουν δύο εντελώς διαφορετικά είδη ορίων που μοιάζουν στα χαρτιά

(και τα δύο είναι απλώς αριθμοί: ένα κάτω κι ένα άνω όριο), αλλά **απαντούν σε διαφορετική

ερώτηση για διαφορετικό αντικείμενο**. Η σύγχυσή τους είναι η πιο συνηθισμένη πηγή λαθών —

γι' αυτό το LIMS τα κρατά σε δύο ξεχωριστές οθόνες.

Ένα παράδειγμα που τα ξεχωρίζει

Ζυγαριά στο εργαστήριο:

Έλεγχος της ζυγαριάς: βάζεις ένα γνωστό πρότυπο βάρος 10 kg. Αν δείξει ~10 kg, η

ζυγαριά είναι εντάξει. → «Δουλεύει σωστά η μέθοδός μου;» Αυτό είναι το **Όριο

Διαγράμματος Ελέγχου** (§7.7.1).

Ζύγισμα του πελάτη: ζυγίζεις το πραγματικό δείγμα του πελάτη και το συγκρίνεις με μια

απαίτηση (π.χ. «πρέπει να είναι κάτω από 0,05 mg/kg μόλυβδο»). → *«Πληροί το αποτέλεσμα

του πελάτη την προδιαγραφή;»* Αυτό είναι το Κριτήριο Αποδοχής (§7.8.6).

Ίδιοι αριθμοί στη μορφή, τελείως διαφορετικό νόημα.

Κριτήριο Αποδοχής (ISO/IEC 17025 §7.8.6)

Είναι η προδιαγραφή με την οποία κρίνεται το αποτέλεσμα ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ για να εκδοθεί μια

δήλωση συμμόρφωσης (συμμορφώνεται / δεν συμμορφώνεται).

Απαντά: «Πληροί το αποτέλεσμα του πελάτη την απαίτηση;»
Το ορίζεις μόνο όταν υπάρχει πραγματική προδιαγραφή: νομοθετικό όριο, όριο

συμφωνημένο με τον πελάτη, ή πρότυπο προϊόντος.

Ελέγχεται με έναν κανόνα απόφασης (απλή αποδοχή, ζώνες ασφαλείας κ.λπ. — δες

«Γιατί κανόνες απόφασης και δηλώσεις συμμόρφωσης»).

Οδηγεί τη στήλη ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ στον πίνακα μετρήσεων και τη δήλωση συμμόρφωσης στην έκθεση.

Σημαντικό: οι περισσότερες αγρονομικές παράμετροι (π.χ. αναλογία Ca/Mg, C/N, διαθέσιμο

βόριο) δεν έχουν προδιαγραφή συμμόρφωσης. Δεν «περνούν/κόβονται» — ερμηνεύονται

(χαμηλό / επαρκές / υψηλό) μέσω των Ευρών και των Παρατηρήσεων/Συστάσεων. Γι' αυτές η

στήλη ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ δείχνει σωστά «—» (Μη Εφαρμόσιμο).

Όριο Διαγράμματος Ελέγχου (ISO/IEC 17025 §7.7.1)

Είναι τα όρια ελέγχου (στόχος ± όρια, τύπου διαγράμματος Shewhart) για το **δικό σου

υλικό ελέγχου** — το γνωστό δείγμα που τρέχεις τακτικά για να αποδείξεις ότι η μέθοδος

είναι υπό στατιστικό έλεγχο.

Απαντά: «Είναι η ΜΕΤΡΗΤΙΚΗ ΜΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ υπό έλεγχο;»
Αφορά το Δείγμα Ελέγχου του εργαστηρίου, όχι το δείγμα του πελάτη.
Οδηγεί το πέρασμα/απόρριψη στα αποτελέσματα των Δειγμάτων Ελέγχου.
Εδώ ζει και το Όριο RPD Επανάληψης (§7.7.1στ) — το μέγιστο αποδεκτό ποσοστό διαφοράς

μεταξύ ενός αρχικού και του επαναληπτικού του.

Με μια ματιά

	Κριτήριο Αποδοχής (§7.8.6)	Όριο Διαγράμματος Ελέγχου (§7.7.1)
Αντικείμενο	το αποτέλεσμα του πελάτη	το υλικό ελέγχου του εργαστηρίου
Ερώτηση	«Πληροί την προδιαγραφή;»	«Είναι η διαδικασία υπό έλεγχο;»
Πότε το βάζεις	μόνο αν υπάρχει πραγματική προδιαγραφή	για κάθε μέθοδο/στοιχείο που παρακολουθείς με QC
Τι οδηγεί	ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ + δήλωση συμμόρφωσης	πέρασμα/απόρριψη Δειγμάτων Ελέγχου + έλεγχος RPD
Οθόνη	Ποιοτικός Έλεγχος → Κριτήρια Αποδοχής	Ποιοτικός Έλεγχος → Όρια Διαγράμματος Ελέγχου

Τι δείχνει η στήλη ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

✓ Συμμορφούται — εντός του Κριτηρίου Αποδοχής.
✗ Μη Συμμορφούται — εκτός του Κριτηρίου Αποδοχής.
⚠ Αόριστο — μέσα στη ζώνη αβεβαιότητας του ορίου (κανόνας ζωνών ασφαλείας).
— Μη Εφαρμόσιμο — δεν υπάρχει Κριτήριο Αποδοχής για το στοιχείο (το κανονικό για

αγρονομικές παραμέτρους). Κάτω από το εικονίδιο εμφανίζονται τα όρια που εφαρμόστηκαν,

ώστε το ✓/✗ να εξηγεί τον εαυτό του.

Ο πρακτικός κανόνας

Αν βάζεις όρια για να ελέγξεις αν δουλεύει η μέθοδός σου → Όριο Διαγράμματος Ελέγχου.
Αν βάζεις όρια για να πεις αν το αποτέλεσμα του πελάτη πληροί μια απαίτηση →

Κριτήριο Αποδοχής.

Μην καταχωρείς τα όρια ελέγχου του υλικού σου ως Κριτήρια Αποδοχής: τότε το αποτέλεσμα κάθε

πελάτη κρίνεται λανθασμένα ως «μη συμμορφούμενο» έναντι ενός ορίου που αφορούσε το δικό σου

δείγμα ελέγχου.