Ο οδηγός αυτός περιγράφει βήμα-βήμα τον κύκλο ζωής ενός δείγματος — από την παραλαβή και την προετοιμασία, μέχρι τη σύνδεση με ανάλυση, την έγκριση αποτελεσμάτων και τη δημιουργία έκθεσης. Η ροή εργασίας ακολουθεί τις απαιτήσεις του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025:2017 για ιχνηλασιμότητα, αναγνώριση δειγμάτων και αλυσίδα φύλαξης.
Πριν δημιουργήσετε ένα νέο δείγμα, βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν τα εξής δεδομένα:
| # | Προαπαιτούμενο | Γιατί χρειάζεται | Σελίδα |
|---|---|---|---|
| 1 | Επαφές | Κάθε δείγμα συνδέεται υποχρεωτικά με τον πελάτη που το απέστειλε. | Επαφές |
Προτεινόμενη σειρά ρύθμισης: Επαφές → Δείγματα
Προαιρετικά αλλά χρήσιμα:
Μεταβείτε στη σελίδα Δείγματα από το κύριο μενού. Εμφανίζεται ένας πίνακας με τα υπάρχοντα δείγματα.
Οι στήλες του πίνακα είναι:
| Στήλη | Περιγραφή |
|---|---|
| Κωδικός Δείγματος | Μοναδικός κωδικός αναγνώρισης (π.χ. SAM-ΕΕΕΕ-0001) |
| Ημερομηνία Παραλαβής | Ημερομηνία παραλαβής του δείγματος στο εργαστήριο |
| Ημερομηνία Παράδοσης | Προθεσμία παράδοσης — εμφανίζεται με κόκκινο χρώμα αν έχει παρέλθει |
| Επαφή | Η επαφή (πελάτης) που απέστειλε το δείγμα |
| Κατάσταση | Τρέχουσα κατάσταση στη ροή εργασίας |
| Μέθοδος | Εργαστηριακή μέθοδος (προαιρετικό) |
| Όργανο | Αναλυτικό όργανο (προαιρετικό) |
| Προετοιμασία | Κατάσταση προετοιμασίας — ξήρανση / άλεση / κοσκίνιση (★★☆) |
| Σημειώσεις | Ελεύθερο κείμενο παρατηρήσεων |
| Καλλιέργεια | Καλλιέργεια δειγματοληψίας (προαιρετικό) |
| Δήμος / Δημ. Διαμέρισμα / Τοπωνύμιο | Τοποθεσία δειγματοληψίας (προαιρετικά) |
Πατήστε το κουμπί «+» στη γραμμή εργαλείων για να ανοίξει η φόρμα παραλαβής.
Συμπληρώστε τα πεδία:
Η ίδια φόρμα περιλαμβάνει επίσης ένα τμήμα αλυσίδας φύλαξης (§7.4), όπου το πεδίο Κατάσταση κατά την Άφιξη είναι υποχρεωτικό. Αν η τιμή του δεν είναι «Εντάξει», απαιτείται επιπλέον η καταγραφή διαβούλευσης πελάτη (ώρα, υπεύθυνος, έκβαση) πριν αποθηκευτεί το δείγμα — δείτε τον Οδηγό: Καταγραφή διαβούλευσης πελάτη (§7.4.3).
Μετά την αποθήκευση, το δείγμα δημιουργείται σε κατάσταση Παραλήφθηκε και μπορείτε να εκτυπώσετε ετικέτα μπαρκόντ.
Αντί για ένα-ένα δείγμα, το κουμπί «Μαζικά» στη γραμμή εργαλείων ανοίγει μια οθόνη μαζικής καταχώρησης: επικόλληση από Excel (Ctrl+V), μεταφόρτωση αρχείου CSV/TSV ή σάρωση μπαρκόντ, με έλεγχο/διόρθωση γραμμή-γραμμή πριν την τελική αποθήκευση.
Μετά τη δημιουργία του δείγματος, μπορείτε να εκτυπώσετε ετικέτα μπαρκόντ (Code128 ή QR) για φυσική σήμανση. Η ετικέτα περιλαμβάνει τον κωδικό δείγματος και μπορεί να σαρωθεί αργότερα για γρήγορη αναζήτηση.
Η προετοιμασία παρακολουθείται μέσω τριών βημάτων, καθένα με checkbox και ημερομηνία:
| Βήμα | Πεδίο | Ημερομηνία | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 1 | Ξήρανση | Ημερομηνία Ξήρανσης | Ξήρανση του δείγματος σε κλίβανο |
| 2 | Άλεση | Ημερομηνία Άλεσης | Λειοτρίβηση/κονιοποίηση του ξηρού δείγματος |
| 3 | Κοσκίνιση | Ημερομηνία Κοσκινίσματος | Κοσκίνισμα σε επιθυμητή κοκκομετρία |
Η κατάσταση προετοιμασίας εμφανίζεται στον πίνακα με αστερίσκους (★★☆ = 2 από 3 βήματα ολοκληρωμένα).
Όταν ολοκληρωθούν και τα τρία βήματα, αλλάξτε την κατάσταση σε Σε Προετοιμασία → Σε Ανάλυση για να ξεκινήσει η μέτρηση.
Η ανάλυση δεν συνδέεται απευθείας με το δείγμα — συνδέεται με μια Μερίδα (Aliquot) που προέρχεται από το δείγμα. Μόλις το δείγμα αποθηκευτεί μία φορά, εμφανίζεται στη φόρμα επεξεργασίας του ένα τμήμα Μερίδες, όπου δημιουργείτε μία ή περισσότερες μερίδες (είδος, σκοπός, δοχείο, συντήρηση, θέση αποθήκευσης κ.λπ.).
Μόλις υπάρχει τουλάχιστον μία μερίδα:
Για τη ροή εργασίας αναλύσεων (καταχώρηση μετρήσεων, έλεγχος, έγκριση), ανατρέξτε στον Οδηγό Ροής Εργασίας Αναλύσεων.
Το δείγμα ακολουθεί μια ροή εργασίας με εννέα καταστάσεις:
| Κατάσταση | Περιγραφή |
|---|---|
| Σε Συλλογή | Καταχωρήθηκε στο πεδίο (μέσω δειγματοληψίας) — δεν έχει φτάσει ακόμη στο εργαστήριο |
| Παραλήφθηκε | Αρχική κατάσταση για δείγματα που φτάνουν απευθείας στο εργαστήριο — ή το δείγμα σαρώθηκε στην υποδοχή |
| Σε Προετοιμασία | Σε εξέλιξη ξήρανση, άλεση ή κοσκίνιση |
| Σε Ανάλυση | Συνδεδεμένο με ανάλυση (μέσω μερίδας), οι μετρήσεις καταχωρούνται |
| Σε Υπεργολαβία | Οι μετρήσεις έχουν σταλεί σε εξωτερικό εργαστήριο |
| Αναλύθηκε | Τα αποτελέσματα καταχωρήθηκαν, εκκρεμεί αξιολόγηση |
| Εγκρίθηκε | Τελική έγκριση — δυνατότητα δημιουργίας έκθεσης (τελική κατάσταση) |
| Απορρίφθηκε | Το δείγμα απορρίφθηκε (τελική κατάσταση) |
| Ακυρώθηκε | Το δείγμα ακυρώθηκε (τελική κατάσταση) |
Η κατάσταση Σε Συλλογή προκύπτει μόνο από δειγματοληψία στο πεδίο· τα δείγματα που καταχωρούνται με το «+» της σελίδας (Βήμα 2) ξεκινούν κατευθείαν από Παραλήφθηκε.
Στη φόρμα επεξεργασίας, το πεδίο Κατάσταση επιτρέπει προαγωγή ή διόρθωση κατά ένα βήμα κάθε φορά (εμπρός ή πίσω), π.χ. Σε Ανάλυση ↔ Σε Προετοιμασία για διόρθωση λάθους:
Σε Συλλογή → Παραλήφθηκε → Σε Προετοιμασία → Σε Ανάλυση → (Σε Υπεργολαβία) → Αναλύθηκε → Εγκρίθηκε
Η Απόρριψη και η Ακύρωση δεν γίνονται από το πεδίο Κατάσταση — είναι ξεχωριστές ενέργειες από το μενού ενεργειών (⋮) της γραμμής, με υποχρεωτική αιτιολογία, και είναι διαθέσιμες από οποιαδήποτε κατάσταση εκτός από τις τρεις τελικές (Εγκρίθηκε / Απορρίφθηκε / Ακυρώθηκε):
| Ενέργεια | Από | Σημείωση |
|---|---|---|
| Απόρριψη | Οποιαδήποτε μη τελική | Απαιτεί κωδικό αιτιολογίας· μεταφέρεται (cascade) και στις συνδεδεμένες αναλύσεις |
| Ακύρωση | Οποιαδήποτε μη τελική | Απαιτεί αιτιολογία (§8.4)· αποκλείεται αν το δείγμα έχει μερίδες με συνδεδεμένες αναλύσεις — απορρίψτε/ακυρώστε πρώτα εκείνες |
Πληκτρολογήστε στο πεδίο αναζήτησης για γρήγορο φιλτράρισμα κατά κωδικό δείγματος ή πελάτη.
Πατήστε το κουμπί σάρωσης στη γραμμή εργαλείων για να ανοίξει η κάμερα σε πλήρη οθόνη. Μόλις αναγνωριστεί ένα μπαρκόντ ή QR, το σύστημα αναζητά αυτόματα το αντίστοιχο δείγμα και ανοίγει απευθείας τη φόρμα επεξεργασίας του (όχι απλή αναζήτηση/φιλτράρισμα στον πίνακα).
Πατήστε το εικονίδιο φίλτρου για να ανοίξει ο πίνακας φίλτρων:
| Φίλτρο | Τύπος | Περιγραφή |
|---|---|---|
| Ημερομηνία Από | Ημερομηνία | Αρχή εύρους ημερομηνίας παραλαβής |
| Ημερομηνία Έως | Ημερομηνία | Τέλος εύρους ημερομηνίας παραλαβής |
| Επαφή | Επιλογή | Φιλτράρισμα κατά επαφή (πελάτη) |
| Κατάσταση | Επιλογή | Φιλτράρισμα κατά κατάσταση ροής εργασίας |
| Ενέργεια | Περιγραφή |
|---|---|
| Εκτύπωση Λίστας | Εκτύπωση του πίνακα δειγμάτων σε PDF |
| Εξαγωγή CSV | Εξαγωγή δεδομένων σε αρχείο CSV |
| Ετικέτα Μπαρκόντ | Εκτύπωση ετικέτας μπαρκόντ (Code128 ή QR) για μεμονωμένο δείγμα |
Πώς λειτουργεί η αυτόματη αρίθμηση;
Αν αφήσετε τον κωδικό δείγματος κενό κατά τη δημιουργία, το σύστημα εκχωρεί αυτόματα κωδικό με τη μορφή SAM-ΕΕΕΕ-ΑΑΑΑ, όπου ΕΕΕΕ είναι το τρέχον έτος και ΑΑΑΑ ο αύξων αριθμός.
Μπορώ να αλλάξω τον κωδικό δείγματος μετά τη δημιουργία;
Ναι, ο κωδικός δείγματος μπορεί να τροποποιηθεί κατά την επεξεργασία, εφόσον παραμένει μοναδικός.
Ποια είναι η σχέση δείγματος-ανάλυσης;
Κάθε εγγραφή ανάλυσης συνδέεται με μία μερίδα (aliquot), όχι απευθείας με το δείγμα. Το δείγμα καταγράφει τη φυσική παραλαβή και προετοιμασία, οι μερίδες προκύπτουν από το δείγμα, και η ανάλυση —συνδεδεμένη σε μία μερίδα— καταγράφει τις μετρήσεις, τις αξιολογήσεις και τη δημιουργία έκθεσης.
Τι σημαίνουν τα αστερίσκια στη στήλη Προετοιμασία;
Τα αστερίσκια (★☆) δείχνουν πόσα από τα 3 βήματα προετοιμασίας (ξήρανση, άλεση, κοσκίνιση) έχουν ολοκληρωθεί. Για παράδειγμα, ★★☆ σημαίνει 2 στα 3 βήματα ολοκληρωμένα.
Γιατί η ημερομηνία παράδοσης εμφανίζεται με κόκκινο;
Αν η προθεσμία παράδοσης αποτελεσμάτων έχει παρέλθει, η ημερομηνία εμφανίζεται με κόκκινο χρώμα και έντονη γραφή ως οπτική ειδοποίηση.
Πώς σαρώνω μπαρκόντ δείγματος;
Πατήστε το κουμπί σάρωσης στη γραμμή εργαλείων (ανοίγει την κάμερα σε πλήρη οθόνη) και στοχεύστε στο μπαρκόντ ή QR. Το σύστημα αναζητά αυτόματα το δείγμα με τον αντίστοιχο κωδικό και ανοίγει τη φόρμα του.